4 września 2026 23:27
TOP 100 skrótów i fraz w pracy księgowego, które warto znać – podstawy
Nie 5, nie 10 i nie 50, tylko aż 100 skrótów. Dlaczego tyle? Pomyślałam, że ładnie wygląda taka liczba, a poza tym uważam, że to solidna dawka wiedzy na początek. W pracy coraz częściej spotykamy się nie tylko ze skrótami, ale również z ich angielskimi odpowiednikami czy całymi słowami zapożyczonymi z innego języka. Osobiście nie lubię wplatać zbyt wielu słów z języka obcego do rozmowy. Nie uważam, żeby to dodawało wypowiedzi mądrości, wprowadza tylko niepotrzebny szum. Zauważyłam jednak, że łapię się częściej na używaniu skrótów albo słów w języku angielskim w grach planszowych czy komputerowych. I rzeczywiście, mówię częściej worker placement niż rozmieszczanie pracowników. Mówię też engine building zamiast budowanie silniczka. O ile nie skaczę po pojęciach, nie przełączam się między wersjami językowymi i zachowuję spójność przy tłumaczeniu zasad to nie wygląda to komicznie. Wręcz przeciwnie – czasem dane określenie jest po prostu wygodniejsze albo bardziej naturalne dla osób, które znają daną tematykę.
Rozumiem też, że czasem chcemy coś szybko powiedzieć i użyjemy jakiegoś skrótu, ale nie powinniśmy tego nadużywać. Nie każdy od razu załapie, o co nam chodzi, nie zakładajmy, że jak dla nas coś jest oczywiste, to inni też załapią w locie. Jeżeli używamy skrótu albo jakiegoś naszego, branżowego określenia, warto dodać jedno krótkie zdanie wyjaśnienia. To samo dotyczy sytuacji, gdy w rozmowie zlepimy kilka słów w jedno, użyjemy własnego określenia, przejęzyczymy się albo po prostu coś powiemy niewyraźnie. Warto obserwować słuchacza i sprawdzić, czy za nami nadąża. Jedno zdanie wyjaśniające nigdy nie zaszkodzi, a może oszczędzić dodatkowych pytań.
Poniżej zamieszczam 100 skrótów i fraz, z którymi możecie spotkać się w księgowości, finansach, korporacji. Starałam się wybrać podstawowe skróty, które powinniśmy znać na początek naszej przygody w branży. Nie przedstawiam tutaj definicji. Jak dane słowo, skrót Was zainteresuje, zapraszam do indywidualnej lektury. Nie byłabym sobą, gdybym nie dodała w kilku przypadkach jakiegoś dodatkowego komentarza. A uwierzcie mi, o niektórych sformułowaniach można napisać książkę :)
1. VAT
VAT – podatek od towarów i usług / Value Added Tax
2. PIT
PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych / Personal Income Tax
3. CIT
CIT – podatek dochodowy od osób prawnych / Corporate Income Tax
4. KSeF
KSeF – Krajowy System e-Faktur / National e-Invoicing System
5. JPK
JPK – Jednolity Plik Kontrolny / Standard Audit File
6. KPiR
KPiR – Księga Przychodów i Rozchodów / Tax Revenue and Expense Ledger
7. KH
KH – księgi handlowe / Accounting Books
8. UoR
UoR – Ustawa o rachunkowości / Accounting Act
9. KSR
KSR – Krajowe Standardy Rachunkowości / National Accounting Standards
10. MSR
MSR – Międzynarodowe Standardy Rachunkowości / International Accounting Standards
11. MSSF
MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej / International Financial Reporting Standards
12. MF
MF – Ministerstwo Finansów / Ministry of Finance
13. KAS
KAS – Krajowa Administracja Skarbowa / National Revenue Administration
14. US
US – Urząd Skarbowy / Tax Office
15. ZUS
ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych / Social Insurance Institution
16. GUS
GUS – Główny Urząd Statystyczny / Statistics Poland
17. PFRON
PFRON – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych / State Fund for Rehabilitation of Disabled Persons
18. CEIDG
CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej / Central Register and Information on Business Activity
19. KRS
KRS – Krajowy Rejestr Sądowy / National Court Register
20. NIP
NIP – Numer Identyfikacji Podatkowej / Tax Identification Number
21. PESEL
PESEL – Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności / Universal Electronic System for Registration of the Population
22. REGON
REGON – Rejestr Gospodarki Narodowej / National Official Business Register
23. WNT
WNT – wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów / Intra-Community Acquisition of Goods
24. WDT
WDT – wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów / Intra-Community Supply of Goods
25. WSTO
WSTO – wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość / Intra-Community Distance Sales of Goods
26. OSS
OSS – One Stop Shop / procedura VAT dla sprzedaży transgranicznej w UE
27. IOSS
IOSS – Import One Stop Shop / procedura VAT dla sprzedaży na odległość towarów importowanych
28. VAT-UE
VAT-UE – informacja podsumowująca dotycząca transakcji wewnątrzwspólnotowych / Recapitulative statement
29. MPP
MPP – mechanizm podzielonej płatności / Split Payment Mechanism
30. PPK
PPK – Pracownicze Plany Kapitałowe / Employee Capital Plans
31. ZFŚS
ZFŚS – Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych / Company Social Benefits Fund
32. BHP
BHP – bezpieczeństwo i higiena pracy / Occupational Health and Safety
33. DRA
DRA – deklaracja rozliczeniowa ZUS / ZUS Settlement Declaration
34. ZUA
ZUA – zgłoszenie do ubezpieczeń / Insurance Registration Form
35. PUE
PUE – Platforma Usług Elektronicznych ZUS / Electronic Services Platform
36. PK
PK – polecenie księgowania / Journal Entry
37. WB
WB – wyciąg bankowy / Bank Statement
38. RK
RK – raport kasowy / Cash Report (w zależności od kontekstu RK może również oznaczać różnice kursowe)
39. KP
KP – kasa przyjmie / Cash Receipt
40. KW
KW – kasa wypłaci, wyda / Cash Disbursement
41. BO
BO – bilans otwarcia / Opening Balance
42. BZ
BZ – bilans zamknięcia / Closing Balance
43. RZiS
RZiS – rachunek zysków i strat / Profit and Loss Statement
44. BS
BS – bilans / Balance Sheet
45. YTD
YTD – Year to Date – od początku roku do chwili obecnej
46. OT
OT – przyjęcie środka trwałego / Fixed Asset Acceptance
47. LT
LT – likwidacja środka trwałego / Fixed Asset Disposal
48. PZ
PZ – przyjęcie zewnętrzne / External Receipt
49. WZ
WZ – wydanie zewnętrzne / External Issue
50. PW
PW – przyjęcie wewnętrzne / Internal Receipt
51. RW
RW – rozchód wewnętrzny / Internal Issue
52. MM
MM – przesunięcie międzymagazynowe / Inter-Warehouse Transfer
53. KUP
KUP – koszty uzyskania przychodów / Tax-Deductible Costs
54. NKUP
NKUP – koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów / Non-Tax-Deductible Costs
55. MoM
MoM – Month over Month – miesiąc do miesiąca
56. GAAP
GAAP – ogólnie przyjęte zasady rachunkowości / Generally Accepted Accounting Principles
57. AP
AP – zobowiązania / Accounts Payable
58. AR
AR – należności / Accounts Receivable
59. GL
GL – księga główna / General Ledger
60. TB
TB – zestawienie obrotów i sald / Trial Balance
61. JE
JE – zapis księgowy / Journal Entry (popularne "entrisy")
62. JV
JV – dowód księgowy / Journal Voucher
63. COA
COA – plan kont / Chart of Accounts
64. FA
FA – środki trwałe / Fixed Assets
65. SL
SL – księga pomocnicza / Subledger
66. FS
FS – sprawozdania finansowe / Financial Statements
67. COGS
COGS – koszt sprzedanych produktów lub towarów / Cost of Goods Sold
68. OPEX
OPEX – koszty operacyjne / Operating Expenses
69. CAPEX
CAPEX – nakłady inwestycyjne / Capital Expenditure
70. EBIT
EBIT – wynik przed odsetkami i podatkiem / Earnings Before Interest and Taxes
71. EBITDA
EBITDA – wynik przed odsetkami, podatkiem oraz amortyzacją / Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization
72. EBT
EBT – wynik przed opodatkowaniem / Earnings Before Tax
73. EPS
EPS – zysk przypadający na jedną akcję / Earnings Per Share
74. NI
NI – zysk netto / Net Income
75. GP
GP – zysk brutto / Gross Profit
76. GM
GM – marża brutto / Gross Margin
77. ROI
ROI – zwrot z inwestycji / Return on Investment
78. ROE
ROE – rentowność kapitału własnego / Return on Equity
79. ROA
ROA – rentowność aktywów / Return on Assets
80. ROIC
ROIC – zwrot z zainwestowanego kapitału / Return on Invested Capital
81. WACC
WACC – średni ważony koszt kapitału / Weighted Average Cost of Capital
82. DCF
DCF – metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych / Discounted Cash Flow
83. NPV
NPV – wartość bieżąca netto / Net Present Value
84. IRR
IRR – wewnętrzna stopa zwrotu / Internal Rate of Return
85. FIFO
FIFO – pierwsze weszło, pierwsze wyszło / First In, First Out
86. LIFO
LIFO – ostatnie weszło, pierwsze wyszło / Last In, First Out
87. Kick-off / Kickoff
Kick-off / Kickoff – spotkanie rozpoczynające projekt lub inicjatywę
88. Follow-up
Follow-up – dalszy kontakt lub działanie po spotkaniu lub rozmowie
89. Sync
Sync – krótkie spotkanie w celu zsynchronizowania informacji lub działań
90. Touch base
Touch base – skontaktować się lub krótko porozmawiać w danej sprawie
91. Catch-up
Catch-up – spotkanie mające na celu nadrobienie informacji
92. Wrap-up
Wrap-up – podsumowanie i zakończenie projektu, spotkania lub zadania
93. Status call
Status call – spotkanie poświęcone omówieniu aktualnego statusu projektu, zadania lub procesu
94. Workshop
Workshop – warsztat roboczy
95. EOD
EOD – End of Day – do końca dnia
96. TL;DR
TL;DR – Too Long; Didn't Read – krótkie podsumowanie dłuższego tekstu (szczerze nienawidzę, jak ktoś tak pisze, dla mnie oznacza to brak szacunku dla osoby, która coś chce nam w bardziej rozbudowany sposób przedstawić, nie polecam stosować)
97. TBC
TBC – To Be Confirmed – do potwierdzenia
98. SLA
SLA – Service Level Agreement – uzgodniony poziom usługi
99. Go-live
Go-live – uruchomienie rozwiązania lub systemu w produkcji
100. Out of scope
Out of scope – poza zakresem
Podsumowanie
Mam nadzieję, że szczególnie osobom początkującym w księgowości i pracującym w korporacji przyda się taka rozpiska na start. Dodatkowo chciałam Was zachęcić do zadawania pytań, jeśli czegoś nie zrozumiecie z wypowiedzi danej osoby z pracy. Szczególnie na początku bardzo łatwo o nieporozumienia. Zapoznajcie się z nomenklaturą, która panuje wewnątrz firmy, dzięki temu szybciej oswoicie się z frazami, które często przewijają się w rozmowach. Jeśli nie czujecie się komfortowo z używaniem skrótów, dziwnych miksów językowych to po prostu tego nie róbcie - nie musicie też wymyślać własnych kombinacji :) Jak nie jesteście pewni, to powiedzcie coś opisowo lub użyjcie konkretnego terminu, np. angielskiego.
Takie potworki językowe jak "zaopiekować temat", "eskalacja problemu", "zrobić brainstorm" można spokojnie zastąpić zwrotami "zająć się tematem", "skierować problem wyżej" i "zorganizować burzę mózgów". I brońcie się przed "facylitowaniem spotkania" - fuj!
Powrót